۲۰. اِسراییلیانی دَرانڈێهی و واتَرّ بئیگ

اِسراییل و یَهودائے مردُمان هُدائے هِلاپا گُناه کُرت. آیان هَما اَهد و پئیمان پرۆشت که هُدایا گۆن آیان سینائے کۆها بَستگ‌اَت. هُدایا وَتی نبی راه داتنت که آیان هُژّار بکَننت و بگوَشنت که تئوبه بکَنێت و پدا منا پرستش بکَنێت، بَله آیان نبیانی هَبَر نمَنِّتنت.

گُڑا هُدایا دوێن بادشاهی دُژمِنانی دَستا تَباه کُرتنت. مُلکے هست‌اَت که باز زۆرمَند اَت. نامی «آشور» اَت. آشوریان اے دِگه کئومانی سَرا باز زُلمَ کُرت. آشوریان اِسراییلئے سَرا هَملَه کُرت و اۆدا بازێن مردُمے کُشتِش، هَر چیزّے که دِلا لۆٹِتِش گۆن وَت بُرتِش و مُلکئے گێشتِرێن بَهرِش بُن دات.

آشوریان اِسراییلئے سَجَّهێن سَرۆک و سێرێن مردُم و هُنَرمَند یَکجاه کُرتنت و گۆن وَت آشورا بُرتنت. بَسّ گَریبێن مردُم اِسراییلا پَشت کَپتنت.

پدا آشوریان ڈَنّی مردُم اِسراییلا آوُرت و نادێنتنت. ڈَنّی مردُمان تَباه بوتگێن شَهر پدا بَستنت. آیان گۆن پَشت کَپتگێن اِسراییلیان سور و سانگَ کُرت. آ مردُمانی نسل و پدرێچ سامِری گوَشگَ بوتنت.

یَهودائے بادشاهیئے مردُمان دیست که هُدایا چۆن اِسراییلئے مردُم په آییئے سَرا باوَر نکَنگ و آییئے هَبَر و کانونانی نمَنّگا دَر په دَر کُرتنت. بَله آیان اَنگَت کَنهانیانی بُتێن هُدا پرَستِشَ کُرتنت. هُدایا نبی راهَ داتنت که آیان هُژّار بکَننت، بَله آیان نبیانی هَبَر گۆشَ نداشتنت.

اِسراییلئے سَرا آشوریانی هَملَها کِساس یَکّ سَد سال گوَست. نون هُدایا بابِلیانی بادشاه نِبوکَدنِزَر راه دات که یهودائے بادشاهیئے سَرا هَملَه بکنت. بابِلی زۆرمَندێن کئومے اَت. یَهودائے بادشاه رازیگ بوت که نِبوکَدنِزَرئے هِزمَتکار ببیت و آییا هَر سال باز زَرّ بدَنت.

بَله لَهتێن سالا رَند، یَهودائے بادشاها بابِلئے هِلاپا سَرکَشّی کُرت. گُڑا بابِلی آتکنت و یَهودائے مُلکئے سَرا هَملَه‌اِش کُرت. آیان اورشَلیمئے شَهر گِپت، مَزنێن پَرستِشگاه تَباه کُرت و مَزنێن پَرستشگاه و شَهرئے کیمَّتیێن چیزّ گۆن وَت بُرتنت.

نِبوکَدنِزَرئے سِپاهیگان یَهودائے بادشاهئے چُکّ آییئے چمّانی دێما کُشتنت و بادشاه کۆر کُرت. اے آییئے سَرکَشّیئے سِزا اَت. اے کارا رَند آیان بادشاه گۆن وَت بابِلا بُرت که آ بَندیجاها بمِریت.

نِبوکَدنِزَر و آییئے سِپاهیگان یَهودائے مُلکئے کَمّ و گێش سَجَّهێن مردُم گۆن وَت بابِلا بُرتنت. آیان بَسّ گَریبتِرێن مردُم کِشت و کِشارانی سَرا یَلَه داتنت. اے وَهد و زَمانگا که هُدائے مردُم په زۆر چه وادَه داتگێن مُلکا کَشّگ بوتنت، اے زَمانگ «دَرانڈێهی» گوَشگَ بیت.

بِلّ تُرے هُدایا یهودائے مُلکئے مردم آیانی گُناهانی سئوَبا دَرانڈێه کُرتنت، بَله وَتی مردُمی بێهئیال نکُرتنت. وَتی کُرتگێن وادَهی هم نئوارت که من په شما رکّێنۆکے دێمَ دئیان. هُدایا هَر وَهدا وَتی مردُمانی هئیالَ داشت و نبی راهَ داتنت که هُدائے پئیگامان آیانی کِرّا سَر بکَننت. گۆن آیان وادَهی کُرت که شُما هَپتاد سالا رَند وادَه داتگێن مُلکا وَاتَرَّ کَنێت.

هَپتاد سالا رَند پارسئے بادشاه کورُشا بابِل شکست دات. بابِلئے شاهَنشاهی هَلاس بوت. نون بابِلئے بادشاهئے بَدَلا پارسئے بادشاها یَهودی و دِگه بازێن کئومێئے سَرا هُکمرانیَ کرت. گێشتِرێن دَرانڈێهێن یَهودیان وَتی سَجَّهێن زِند بابِلا گوازێنتگ‌اَت. بَسّ لَهتێن پیرێنا یَهودائے مُلک یات اَت.

پارسئے بادشاه باز زۆرمَند اَتنت، بَله هَما مردُمانی سَرا رَهمِشَ کُرت که آیانی مُلکِشَ گِپت. وهدے کورُشئے بادشاهیا کَمُّک وَهد گوَست آییا هُکم دات که هَر یَهودیے که چه دَرانڈێهیا وَتی مُلکا رئوگَ لۆٹیت، آ پدا یَهودایا شُتَ کنت. آییا یَهودی زَرّ هَم داتنت که مزَنێن پرستشگاها پدا ببَندنت. گُڑا هَپتاد سالئے دَرانڈێهیا رَند یَهودیانی کَسانێن رُمبے یَهودایا، اورشَلیمئے شَهرا شُت.

وهدے مردُم اورشَلیما آتکنت آیان مزَنێن پرستشگاه و شَهرئے کَش و کِرّئے دیوال بَستنت. پارسئے بادشاهان اَنگَت یَهودیانی سَرا هُکمرانیَ کُرت، بَله یَهودی دوبَر وادَه داتگێن مُلکا سَر بوتنت. نون آیان توانت وَتی هُدایا مَزنێن پرستشگاها پَرستش بکَننت.

چه پاکێن کِتابا کِسَّهے که بادشاهانی دومی کِتاب دَر ۱۷، دَر ۲۴‏ تان ۲۵آ؛ دومی راجدَپتَر دَر ۳۶آ؛ اِزرائے کتاب دَر ۱‏ تان ۱۰آ؛ نِهِمیائے کتاب دَر ۱‏ تان ۱۳آ نِبیسگ بوتگ.